Tíomór-Leste

Tá Tíomór-Leste suite in oirdheisceart na hÁise ar an gceann thoir d’oileánra na hIndinéisise. Tá sé ar cheann de na náisiúin is óige ar domhan toisc nár tugadh neamhspleáchas foirmiúil dó go dtí Bealtaine 2002. Thacaigh Éire le Tíomór-Leste ó 2003 trí chabhrú chun na córais éagsúla rialtais a neartú chun an tír a threorú chuig forbairt chothrom, inbhuanaithe.

Tá sé de chuspóir againn a chinntiú go mbeidh rochtain ar sheirbhísí riachtanacha agus ar phoist ag pobail bhochta agus ag pobail leochaileacha trí rialtas áitiúil níos láidre agus níos éifeachtaí a chothú, rannpháirtíocht na mban agus na bhfear a neartú sa chinnteoireacht agus coimhlint a laghdú.

Íoslódáil Páipéar Straitéise Tíre Chúnamh Éireann

Irish Aid Timor Leste Programme Overview 2010-2013 (PDF) amach conas a thugaimid freagra ar chúrsaí forbartha atá ag athrú i dTíomór-Leste.

  • Forbhreathnú
  • Cúlra
  • Ár gcuid oibre
  • Torthaí

Forbhreathnú

Forbhreathnú

Sracfhéachaint ar Thíomór-Leste

Daonra:

1.2 milliún 

Céatadán daoine ag maireachtáil ar níos lú ná $1.25 in aghaidh an lae:                     

 41%

Rangú ar Innéacs um Fhorbairt Dhaonna na NA:

147 as 187 tír

Tír Chomhpháirtíochta ó:

      2003

Éire agus Tíomór-Leste

D’eascair rannpháirtíocht na hÉireann le Tíomór-Leste as an ról gníomhach a bhí ag Éirinn sna himeachtaí a tharla sular bhain siad neamhspleáchas amach.  Tar éis tréimhse thosaigh inar tugadh cabhair dhaonnúil dó rinneadh ‘tír tosaíochta’ de Thíomór-Leste i Márta 2003 chun cabhair a fháil ó Chúnamh Éireann.

Ó shin i leith, d’oibrigh Cúnamh Éireann le raon eagraíochtaí comhpháirtíochta éagsúla lena n-áirítear institiúidí rialtais, gníomhaireachtaí de chuid na NA, institiúidí idirnáisiúnta taighde, eagraíochtaí sochaí sibhialta agus gníomhaireachtaí cúnaimh eile le tacú le síocháin, le cobhsaíocht agus le forbairt i dTíomór-Leste.

Is é an sprioc atá ceaptha dár Irish Aid Timor Leste Programme Overview 2010-2013 (2010-2013) ná ‘Síocháin a chothú agus Bochtaineacht a Laghdú’. Comhtháthaíonn an clár nuálach seo tionscadail forbartha agus gníomhaíochtaí réitithe coimhlinte na Roinne Gnóthaí Eachtracha agus Trádála.  Tá an straitéis ailínithe le Plean Forbartha Straitéiseach Thíomór-Leste féin 2011-2030 (PDF, 15.16mb), atá dírithe ar fhorbairt shóisialta agus ar fhorbairt gheilleagrach agus bhonneagair.

Mar aon lenár gclár cúnaimh déthaobhach, tacaímid le hobair gníomhaireachtaí cúnaimh áitiúla agus idirnáisiúnta trínár scéimeanna maoinithe don tsochaí shibhialta.

Tar éis chinneadh an Rialtais, dúnadh Oifig Ionadaíochta Chúnamh Éireann in Dili i mí Dheireadh Fómhair 2012. Mar sin féin, leanann Cúnamh Éireann ar aghaidh ag tacú le tionscnaimh i dTíomór-Leste faoinár Straitéis reatha Tíre a bheidh ar siúl go dtí deireadh 2013.

Cúlra

Ár gcuid oibre

Torthaí